Hỏi:

Bố mẹ tôi có mảnh đất diện tích 5000m2. Trước khi qua đời, bố tôi có di chúc miệng cho tôi toàn bộ diện tích này (trước mặt tất cả các anh chị em ruột và có 2 người hàng xóm chứng kiến). Tuy nhiên di chúc miệng đã không được ghi chép lại và công chứng. Vậy xin hỏi: Di chúc miệng này có hợp pháp không? Mảnh đất bố cho tôi có phải chia cho các chị em khác không?

Xin cảm ơn.

(Anh Nguyễn Nhật Phong, Lâm Đồng).

Trả lời:

Cảm ơn anh đã gửi câu hỏi đến chuyên mục. Nội dung anh thắc mắc, chúng tôi xin tư vấn như sau:

1. Di chúc miệng có hợp không?

Tại Điều 629 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về di chúc miệng

– Trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng.

– Sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.

Như vậy, theo quy định pháp luật, di chúc miệng vẫn coi là hợp pháp. Nhưng để di chúc miệng hợp pháp thì phải hội tụ đủ các quy định, cụ thể.

Tại khoản 5 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

“Điều 630. Di chúc hợp pháp

5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.”

Như vậy, di chúc miệng mà bố anh để lại là không hợp pháp, vì không thỏa mãn các điều kiện quy định tại khoản 5, Điều 630 nêu trên.

Còn phần di sản như trên vì do không có di chúc hợp pháp nên nó sẽ được chia theo pháp luật – chia đều cho những người có quyền thừa kế.

di-chuc-mieng-1667877839.jpg
Di chúc miệng muốn hợp pháp phải hội đủ các điều kiện quy định tại khoản 5, Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 (ảnh minh họa)

2. Hiệu lực của di chúc được quy định như thế nào?

Căn cứ Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015 quy định hiệu lực của di chúc:

– Di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế.

– Di chúc không có hiệu lực toàn bộ hoặc một phần trong trường hợp sau đây:

+ Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc;

+ Cơ quan, tổ chức được chỉ định là người thừa kế không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.

Trường hợp có nhiều người thừa kế theo di chúc mà có người chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc, một trong nhiều cơ quan, tổ chức được chỉ định hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế thì chỉ phần di chúc có liên quan đến cá nhân, cơ quan, tổ chức này không có hiệu lực.

– Di chúc không có hiệu lực, nếu di sản để lại cho người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế; nếu di sản để lại cho người thừa kế chỉ còn một phần thì phần di chúc về phần di sản còn lại vẫn có hiệu lực.

– Khi di chúc có phần không hợp pháp mà không ảnh hưởng đến hiệu lực của các phần còn lại thì chỉ phần đó không có hiệu lực.

– Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực.

​​​​​​​Nhiều người đã không lập di chúc giấy mà sử dụng di chúc miệng trong việc phân chia tài sản. Vậy, di chúc miệng có hợp pháp hay không? Chia tài sản thế nào nếu chỉ có di chúc miệng?
TIN LIÊN QUAN
Liên hệ bộ phận kinh doanh
  • Liên hệ bộ phận kinh doanh
  • 0939.964.689